اول، تضعیف موقعیت کشورهای خلیج فارس و بیاعتمادی آنها به آمریکا و، احتمالاً، تجدیدنظر در مناسباتشان با آمریکا در آینده پس از جنگ.
دوم، ایجاد شکاف در ناتو و تضعیف موقعیت آمریکا و کشورهای اروپایی بهعنوان یک پیمان دفاعی.
سوم، توانایی ایران در دفاع از خود و نشان دادن اینکه به هیچ قدرت جهانی نهتنها وابستگی ندارد، بلکه میتواند بهتنهایی از خود دفاع کند. البته این دفاع با کمکهای چین و روسیه بسیار مؤثرتر بود، اما خود روسیه و چین نیز اکنون به این نتیجه رسیدهاند که ایران آن قدرت شکنندهای که در گذشته تصور میکردند نیست. بنابراین، در آینده ایران بهعنوان یک قدرت منطقهای در موقعیت بهتری برای مذاکره و تنظیم مناسبات سیاسی، نظامی، امنیتی و اقتصادی با آنها قرار دارد.
چهارم، در رابطه با سایر کشورهای همسایه، از جمله آذربایجان، پاکستان، ترکیه و کشورهای کوچکتر مانند تاجیکستان، ازبکستان و افغانستان، این کشورها اکنون میتوانند درک کنند که با چه قدرت منطقهای روبهرو هستند، تواناییهای عملی آن چیست و عزم و ارادهاش برای ایجاد تغییرات در منطقه چگونه است. بنابراین، موقعیت ایران بهعنوان یک قدرت منطقهای برای سالهای طولانی در آینده تثبیت میشود.
اینها حداقل بخشی از دستاوردهایی است که ایران بهدست آورده است. البته آرزو بر این است که در آینده، ایران قدرتی باقی بماند که، از جمله، دچار رویکردهای تسلیمطلبانه نشود و این دستاوردها را از بین نبرد.
و البته یکی از مهمترین دستاوردها، کنترل کامل ایران بر تنگه هرمز است؛ موضوعی که در آینده میتواند به یک منبع بزرگ مالی و نیز به ابزاری برای تأمین امنیت و شکلدهی به رژیم امنیتی در منطقه تبدیل شود.
ایران میتواند با دریافت حق عبور از تمامی کشورهایی که در این حوزه فعالیت دارند، یا با ایجاد یک نظام بیمه مستقل برای کشتیرانی در این منطقه، نقش تعیینکنندهای ایفا کند؛ بهگونهای که بتواند تمامی کشتیها را برای عبور و مرور در این مسیر بیمه نماید. همچنین میتواند در هماهنگی با شرکتهای بزرگ بیمه، مانند شرکتهای بیمه انگلیسی، از آنها بخواهد که در قراردادهای بیمه خود با شرکتهای کشتیرانی، بندی را درباره منطقه خلیج فارس اضافه کنند که مسئولیت آن بر عهده ایران باشد و در ازای آن، درصدی از حق بیمه به ایران پرداخت شود.
این میتواند مدلی باشد که حتی نیروهایی مانند یمنیها نیز از آن الهام بگیرند و بخشی از منابع مالی خود را از طریق کنترل دریاها و تأمین امنیت کشتیرانی فراهم کنند. این، بهواقع، میتواند از مهمترین دستاوردهای ایران محسوب شود.
ضمن آنکه یکی دیگر از دستاوردها میتواند تحمیل لغو تمامی قراردادهای امنیتی، نظامی و سیاسی کشورهای منطقه خلیج فارس با اسرائیل باشد. هر یک از این کشورها که چنین قراردادهایی را حفظ یا منعقد کنند، میتوانند بهعنوان دشمن ایران تلقی شوند. در این چارچوب، ایران میتواند حق دفاع از خود را در برابر حضور اسرائیل در این کشورها برای خود محفوظ بداند و مانع از آن شود که این کشورها به پایگاههایی برای اسرائیل و تهدیدی علیه ایران تبدیل شوند.
رضا فانی یزدی
۲۸ مارس ۲۰۲۶